BHP - służba bezpieczeństwa i higieny pracy
rozporządzenie w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. (link do rozporządzenia)
Na podstawie art. 23711 § 5 Kodeksu pracy
zarządza się, co następuje:
§1. 1. Służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej
"służbą bhp", stanowią wyodrębnione komórki
organizacyjne jednoosobowe lub wieloosobowe.
2. Liczbę pracowników służby bhp ustala, z zastrzeżeniem
ust. 3 i 4, pracodawca, biorąc pod uwagę stan zatrudnienia oraz
występujące w zakładzie warunki pracy i związane z nimi
zagrożenia zawodowe, a także uciążliwości pracy.
3. Pracodawca zatrudniający od 100 do 600 pracowników tworzy
wieloosobową lub jednoosobową komórkę albo zatrudnia w tej
komórce pracownika służby bhp w niepełnym wymiarze czasu
pracy.
4. Pracodawca zatrudniający ponad 600 pracowników zatrudnia w
pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej 1 pracownika służby
bhp na każdych 600 pracowników.
5. Służba bhp podlega bezpośrednio pracodawcy. U pracodawcy
będącego jednostką organizacyjną służba bhp podlega
bezpośrednio osobie zarządzającej tą jednostką lub osobie
wchodzącej w skład organu zarządzającego, upoważnionej przez
ten organ do sprawowania nadzoru w sprawach z zakresu
bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepis ten stosuje się także
do pracownika, o którym mowa w § 4 ust. 7.
§ 2. 1. Do zakresu działania służby bhp
należy:
1) 1 przeprowadzanie kontroli warunków pracy oraz przestrzegania
przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, ze
szczególnym uwzględnieniem stanowisk pracy, na których są
zatrudnione kobiety w ciąży lub karmiące dziecko piersią,
młodociani, niepełnosprawni, pracownicy wykonujący pracę
zmianową, w tym pracujący w nocy, oraz osoby fizyczne
wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w
zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,
2) bieżące informowanie pracodawcy o stwierdzonych
zagrożeniach zawodowych, wraz z wnioskami zmierzającymi do
usuwania tych zagrożeń,
3) sporządzanie i przedstawianie pracodawcy, co najmniej raz w
roku, okresowych analiz stanu bezpieczeństwa i higieny pracy
zawierających propozycje przedsięwzięć technicznych i
organizacyjnych mających na celu zapobieganie zagrożeniom
życia i zdrowia pracowników oraz poprawę warunków pracy,
4) udział w opracowywaniu planów modernizacji i rozwoju
zakładu pracy oraz przedstawianie propozycji dotyczących
uwzględnienia w tych planach rozwiązań
techniczno-organizacyjnych zapewniających poprawę stanu
bezpieczeństwa i higieny pracy,
5) udział w ocenie założeń i dokumentacji dotyczących
modernizacji zakładu pracy albo jego części, a także nowych
inwestycji, oraz zgłaszanie wniosków dotyczących
uwzględnienia wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy w tych
założeniach i dokumentacji,
6) udział w przekazywaniu do użytkowania nowo budowanych lub
przebudowywanych obiektów budowlanych albo ich części, w
których przewiduje się pomieszczenia pracy, urządzeń
produkcyjnych oraz innych urządzeń mających wpływ na warunki
pracy i bezpieczeństwo pracowników,
7) zgłaszanie wniosków dotyczących wymagań bezpieczeństwa i
higieny pracy w stosowanych oraz nowo wprowadzanych procesach
produkcyjnych,
8) przedstawianie pracodawcy wniosków dotyczących zachowania
wymagań ergonomii na stanowiskach pracy,
9) udział w opracowywaniu zakładowych układów zbiorowych
pracy, wewnętrznych zarządzeń, regulaminów i instrukcji
ogólnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz w
ustalaniu zadań osób kierujących pracownikami w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy,
10) opiniowanie szczegółowych instrukcji dotyczących
bezpieczeństwa i higieny pracy na poszczególnych stanowiskach
pracy,
11) udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy
pracy oraz w opracowywaniu wniosków wynikających z badania
przyczyn i okoliczności tych wypadków oraz zachorowań na
choroby zawodowe, a także kontrola realizacji tych wniosków,
12) prowadzenie rejestrów, kompletowanie i przechowywanie
dokumentów dotyczących wypadków przy pracy, stwierdzonych
chorób zawodowych i podejrzeń o takie choroby, a także
przechowywanie wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych
dla zdrowia w środowisku pracy,
13) 2 doradztwo w zakresie stosowania przepisów oraz zasad
bezpieczeństwa i higieny pracy,
14) udział w dokonywaniu oceny ryzyka zawodowego, które wiąże
się z wykonywaną pracą,
15) doradztwo w zakresie organizacji i metod pracy na
stanowiskach pracy, na których występują czynniki
niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe,
oraz doboru najwłaściwszych środków ochrony zbiorowej i
indywidualnej,
16) współpraca z właściwymi komórkami organizacyjnymi lub
osobami, w szczególności w zakresie organizowania i zapewnienia
odpowiedniego poziomu szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i
higieny pracy oraz zapewnienia właściwej adaptacji zawodowej
nowo zatrudnionych pracowników,
17) współpraca z laboratoriami upoważnionymi, zgodnie z
odrębnymi przepisami, do dokonywania badań i pomiarów
czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych,
występujących w środowisku pracy, w zakresie organizowania
tych badań i pomiarów oraz sposobów ochrony pracowników przed
tymi czynnikami lub warunkami,
18) współpraca z laboratoriami i innymi jednostkami
zajmującymi się pomiarami stanu środowiska naturalnego,
działającymi w systemie państwowego monitoringu środowiska,
określonego w odrębnego przepisach,
19) współdziałanie z lekarzem sprawującym profilaktyczną
opiekę zdrowotną nad pracownikami, a w szczególności przy
organizowaniu okresowych badań lekarskich pracowników,
20) współdziałanie ze społeczną inspekcją pracy oraz z
zakładowymi organizacjami związkowymi przy:
a) podejmowaniu przez nie działań mających na celu
przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny
pracy, w trybie i w zakresie ustalonym w odrębnych przepisach,
b) podejmowanych przez pracodawcę przedsięwzięciach mających
na celu poprawę warunków pracy,
21) 3 uczestniczenie w konsultacjach w zakresie bezpieczeństwa i
higieny pracy, a także w pracach komisji bezpieczeństwa i
higieny pracy oraz innych zakładowych komisji zajmujących się
problematyką bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym
zapobieganiem chorobom zawodowym i wypadkom przy pracy,
22) inicjowanie i rozwijanie na terenie zakładu pracy różnych
form popularyzacji problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz ergonomii.
2. 4 Służba bhp nie może być obciążana innymi zadaniami
niż wymienione w ust. 1, z wyjątkiem pracownika zatrudnionego
przy innej pracy, o którym mowa w art. 23711 § 1 Kodeksu pracy.
3. 5 Organizacja i rozkład czasu pracy pracownika służby
bhp oraz pracownika zatrudnionego przy innej pracy, o którym
mowa w art. 23711 § 1 Kodeksu pracy, powinny zapewniać pełną
realizację zadań, o których mowa w ust. 1.
4. 6 W celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1,
pracodawca udostępnia służbie bhp oraz pracownikowi
zatrudnionemu przy innej pracy, o którym mowa w art. 23711 § 1
Kodeksu pracy, a także specjaliście spoza zakładu pracy, o
którym mowa w art. 23711 § 2 Kodeksu pracy, informacje mogące
wywierać wpływ na bezpieczeństwo pracy i ochronę zdrowia
pracowników, w szczególności dotyczące:
1) stanu środowiska pracy, w tym wyników badań i pomiarów
czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy,
2) zastosowanych dotychczas środków, w tym technicznych i
organizacyjnych, zapobiegających zagrożeniom zdrowia lub życia
pracowników w odniesieniu do zakładu pracy i poszczególnych
stanowisk pracy,
3) środków przewidzianych w razie potrzeby udzielenia pierwszej
pomocy, gaszenia pożaru i ewakuacji pracowników.
§ 3. Służba bhp jest uprawniona do:
1) przeprowadzania kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny
pracy, a także przestrzegania przepisów oraz zasad w tym
zakresie w zakładzie pracy i w każdym innym miejscu wykonywania
pracy,
2) występowania do osób kierujących pracownikami z zaleceniami
usunięcia stwierdzonych zagrożeń wypadkowych i szkodliwości
zawodowych oraz uchybień w zakresie bezpieczeństwa i higieny
pracy,
3) występowania do pracodawcy z wnioskami o nagradzanie
pracowników wyróżniających się w działalności na rzecz
poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy,
4) występowania do pracodawcy o zastosowanie kar porządkowych w
stosunku do pracowników odpowiedzialnych za zaniedbanie
obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
5) niezwłocznego wstrzymania pracy maszyny lub innego
urządzenia technicznego w razie wystąpienia bezpośredniego
zagrożenia życia lub zdrowia pracownika albo innych osób,
6) niezwłocznego odsunięcia od pracy pracownika zatrudnionego
przy pracy wzbronionej,
7) niezwłocznego odsunięcia od pracy pracownika, który swoim
zachowaniem lub sposobem wykonywania pracy stwarza bezpośrednie
zagrożenie życia lub zdrowia własnego albo innych osób,
8) wnioskowania do pracodawcy o niezwłoczne wstrzymanie pracy w
zakładzie pracy, w jego części lub w innym miejscu wyznaczonym
przez pracodawcę do wykonywania pracy, w wypadku stwierdzenia
bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników albo
innych osób.
§3a. 7 Uprawnienia, o których mowa w § 3, przysługują
również pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy oraz
specjaliście spoza zakładu pracy, o których mowa odpowiednio w
art. 23711 § 1 i 2 Kodeksu pracy.
§4. 8. 1. Pracowników służby bhp zatrudnia
się na stanowiskach: inspektorów, starszych inspektorów,
specjalistów, starszych specjalistów oraz głównych
specjalistów do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. Pracownikami służby bhp mogą być osoby spełniające
następujące wymagania kwalifikacyjne:
1) inspektorem do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy może
być osoba posiadająca zawód technika bezpieczeństwa i higieny
pracy,
2) starszym inspektorem do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy
może być osoba posiadająca:
a) zawód technika bezpieczeństwa i higieny pracy oraz co
najmniej 3-letni staż pracy w służbie bhp lub
b) wyższe wykształcenie o kierunku lub specjalności w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy albo studia podyplomowe w
zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
3) specjalistą do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy może
być osoba posiadająca wyższe wykształcenie o kierunku lub
specjalności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy albo
studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz co najmniej 1 rok stażu pracy w służbie bhp,
4) starszym specjalistą do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy
może być osoba posiadająca wyższe wykształcenie o kierunku
lub specjalności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy albo
studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz co najmniej 3-letni staż pracy w służbie bhp,
5) głównym specjalistą do spraw bezpieczeństwa i higieny
pracy może być osoba posiadająca wyższe wykształcenie o
kierunku lub specjalności w zakresie bezpieczeństwa i higieny
pracy albo studia podyplomowe w zakresie bezpieczeństwa i
higieny pracy oraz co najmniej 5-letni staż pracy w służbie
bhp.
3. Pracownik kierujący wieloosobową komórką organizacyjną
powinien spełniać co najmniej wymagania kwalifikacyjne
określone w ust. 2 pkt 3. Pracownik zatrudniony w jednoosobowej
komórce powinien spełniać co najmniej wymagania kwalifikacyjne
określone w ust. 2 pkt 2.
4. W przypadku, o którym mowa w art. 237-11 § 2 Kodeksu
pracy, pracodawca może powierzyć wykonywanie zadań służby
bhp specjalistom spoza zakładu pracy, którzy spełniają co
najmniej wymagania określone w ust. 2 pkt 3, lub osobie, która
była zatrudniona na stanowisku inspektora pracy w Państwowej
Inspekcji Pracy przez okres co najmniej 5 lat.
5. Pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu pracodawca
może powierzyć wykonywanie zadań służby bhp zgodnie z art.
23711 § 1 Kodeksu pracy, powinien spełniać wymagania
określone w ust. 2.